Een vakantie brengt niet altijd de nodige rust. Een bezoekje aan de vesting in het Oostenrijkse Kufstein deed afgelopen week mijn vertalershart bloeden. De oorzaak van zoveel hartenpijn? De brochure die je bij aankoop van je toegangsticket krijgt. De amateuristische vertaling van de teksten contrasteert sterk met het prestige waarmee de stad haar vesting omkleedt.

Vreemde combinatie van talen

kufstein1Laten we beginnen met het buitenblad. Het Duitse “FestungKufstein” wordt niet vertaald naar het Nederlands en de titel is wel heel kort, waardoor het voorblad een beetje bevreemdt. Een vergelijking met de website van de vesting leert dat het een bewuste keuze is om “FestungKufstein” als merknaam voor te stellen. “Kufsteinvesting”, “Vesting Kufstein”, “Kufsteinfort” of “Fort Kufstein”, bij voorkeur voorafgegaan door “in”, zijn nochtans galanter.

Mijn vriend viel al snel over “straftenuitvoerlegging”: “Is dat een woord?” Een zoekopdracht via Google leert dat het zo’n 2.000 keer op het internet voorkomt. Het meer gangbare “strafuitvoering” levert meer dan 28.000 resultaten op. Juridisch is de eerste optie misschien correcter, maar wat heeft een toerist -buiten de slappe lach- daaraan? Hier verdween de folder al in de jaszakken van mijn vriend.

De volgende verrassing duikt op de achterkant van het drieluik op. Om de audio guide app voor te stellen, wordt plots naar het Engels overgeschakeld. En wat voor Engels: “smart phone” wordt volgens de Oostenrijkers in 2 woorden geschreven, terwijl elk Engels woordenboek een schrijfwijze als 1 woord voorstelt. Willen de ontwikkelaars van de app benadrukken hoe intelligent die toestellen wel zijn?

Formeel taalgebruik

kufstein2Het binnenblad doet de hoop op een normale leeservaring heropleven. Men heeft duidelijk gekozen om de couleur locale in de woordenschat door te laten schemeren. Best sympathiek. Dan weer wenkbrauwgefrons bij “restitutie”. Wat een formeel taalgebruik! Alsof men zoveel mogelijk wil verhinderen dat bezoekers de terugbetaling van hun ticket eisen.

Plattegrond is platte ramp

Ik ben inderdaad geneigd mijn geld terug te vragen als ik de plattegrond van de vesting open plooi. Die is een platte ramp. De tekstuele rondleiding is enkel aanbevelenswaardig bij mensen die willen weten wat een machinevertaling aanricht. Zelfs iemand die Nederlands als vreemde taal geleerd heeft, weet dat:

  • rangtelwoorden, zoals in “16e eeuw” een ‘e’ of ‘de’ krijgen, of
  • Nederlandse woorden zelden een hoofdletter in het midden van de zin krijgen (cf. “diente waarschijnlijk als woongedeelte Voor de burchbemanning”).

Plattegrond vesting kufstein1
Bovendien worden schrijffouten herhaald:

  • “Tijdens de beide wereldoorlogen diente de gang als schuilplaats.”;
  • “De toren diente als bescherming voor …”.

De structuur van de tekst doet vermoeden dat de tekst al in de Duitstalige versie de mist in ging. Het mooiste voorbeeld is item 2. Dat springt van 1999 naar de 17e eeuw om in 1965 te eindigen.

kufstein4De combinatie van een gebrekkig origineel en een slechte vertaling leiden uiteindelijk tot bijna onverstaanbare tekst, zoals in item 3, 6 of 12.

Ook copywriting heeft plaats in professionele communicatie

De stad Kufstein pakt graag uit met haar fort en ontwikkelde er een leuke website voor. Het is dan ook onbegrijpelijk dat ze dit soort brochure drukt. Ziet ze een brochure als een puur wegwerpproduct? Iets wat een bezoeker maar even ter hand neemt? Die redenering klopt enkel als de bezoeker vlot door de tekst kan lezen. Bovenstaande toont aan dat een slecht geschreven tekst:

  • ervoor zorgt dat de lezer snel afhaakt, en
  • de nodige ergernis opwekt.

Hij verkort zo nog meer de levensduur van het drukwerk. Enkel vakidioten zoals ik houden zo’n brochure als souvenir bij.

Copywriting heeft dus zeker zijn plaats binnen de productie van een professionele brochure. Dat kost heus niet zo veel. Een vertaling of correctie kosten zelfs nog minder. Een deftige vertaling van de plattegrond had bij mij bijvoorbeeld rond de 70 € gekost. Als je bedenkt hoe lang die tekst in omloop blijft en hoeveel brochures gedrukt worden, stelt dat toch niet zo veel voor?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *