De wereld produceert vandaag anderhalf keer meer voedsel dan nodig is om iedereen te voeden. Toch lijdt 1 op 8 mensen honger. Vreemd, niet waar?

De foute politieke keuzes

Sinds 2008 onderzoekt de Belg Olivier De Schutter als Speciale VN Rapporteur voor het recht op voedsel dit raadsel. Hij stelde vast dat het vooral om de foute politieke keuzes in de voedselproductie en wereldhandel gaat. De klimaatverandering, de tendens naar grootschalige agro-industrie en overbevissing zetten een enorme druk onze leefomgeving. De stijgende vraag naar biobrandstoffen zorgt ervoor dat voedselgewassen massaal uit de voedselketen verdwijnen.

Daarbij komen de uitwassen van het huidige kapitalistische systeem. Multinationals als Monsanto zetten kleine boeren in het Zuiden onder druk om hun gepatenteerde zaden te kopen. Tegelijkertijd proberen ze eigen zaadwinning en zaaddelen te verbieden, waardoor de boeren volledig afhankelijk worden van de agro-industrie. Deze agro-industrie is ook niet vies van land- en waterroof. In vele ontwikkelingslanden zijn landrechten niet of nauwelijks formeel vastgelegd. Grote agrobedrijven maken hier handig gebruik van en palmen de gronden van kleine gemeenschappen en individuen in. Stéphane Parmentier van Oxfam Solidariteit schat dat tussen 2000 en 2010 ongeveer 203 miljoen hectare land in beslag genomen werd.

Daarmee is het nog niet afgelopen. De kleine boeren die overblijven worden geconfronteerd met een distributieketen die gedomineerd wordt door een klein aantal mondiale spelers. Deze zetten de prijzen naar eigen goeddunken en dus vaak te laag voor de boer. De markt raakt ook sterk verstoord door de gevolgen van vrijhandelsakkoorden. Zij laten al te vaak Westerse landen toe hun eigen, gesubsidieerde landbouwoverschotten in het Zuiden te dumpen. Deze dumpingpraktijken halen de lokale landbouweconomieën onderuit en maken de bevolking afhankelijk van voedselimport.

Het gevolg? Stijgende voedselprijzen. Arme boeren in het Zuiden besteden een groot deel van hun budget aan voedsel. Wanneer de voedselprijzen stijgen heeft dit een grote impact op de eetgewoonten van het gezin. Hun situatie wordt verder verergerd door de speculanten die zich sinds de financiële crisis op de voedselmarkt storten. Zij veroorzaken enorme schommelingen in prijzen. In het huidige systeem zet het winstbejag van de groten het leven van de kleinere boeren constant onder druk.

En België?

België speelt in dit verhaal geen mooie rol. Belgische banken investeren in fondsen die zich met voedselspeculatie inlaten. Hierbij zitten ook banken waarin de overheid een belangrijk aandeel heeft, zoals BNP Paribas Fortis en Belfius. Anderen investeren in landbouwinvesteringsfondsen die overal ter wereld grote lappen grond opkopen.

Daarnaast legt onze honger naar veel en goedkoop voedsel een grote druk op de landbouwgronden in het Zuiden. Drie Belgische bedrijven, SOCFIN, SIPEF en SIAT, sloten sinds 2000 voor meer dan 575.000 hectaren huur- of concessiecontracten af, voornamelijk in Afrika. Erger nog: de Belgische Staat investeert zelf in biobrandstofprojecten in het Zuiden met een grove impact op land.

Het kan anders

11.11.11 voert daarom de komende twee jaar de ‘Ik kook van woede’-campagne. De koepel van Belgische Noord-Zuidorganisaties pleit onder meer voor meer duurzame en kleinschalige landbouw. Kleine boeren verdienen meer bescherming en een betere toegang tot bijvoorbeeld kredieten. Zij verdienen het ook om gehoord te worden bij de verdeling van grote landbouwconcessies of tijdens het opstellen van vrijhandelsakkoorden.

Maar het is ook aan ons om eindelijk anders te leven. We zouden een grote stap vooruit zetten door minder vlees en meer lokale producten te eten. We moeten voedselverspilling stoppen. Wist je bijvoorbeeld dat per Vlaming elk jaar zo’n 370 kg voedsel wordt weggegooid? Denk daar een keer aan wanneer je de volgende keer je boodschappenlijstje opstelt, net als aan de plaatsen waar je producten vandaan komen.

Lees Genoeg te eten en toch honger in PDF.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *